Wyrażenia warunkowe w Pythonie, ułatwiają nam sterowanie przebiegiem programu. Są to operacje dość proste w opanowaniu, jednocześnie stanowią jedną z najważniejszych koncepcji którą musimy znać. Poniżej przyjrzymy się czym są i je stosować w praktyce. Zaczynajmy!

Jako nasz przykład, użyjemy legendy o Ali, która ma kota. Lub koty.

Powiedzmy, że chcemy, aby pewne zdarzenie miało miejsce w momencie kiedy kotów jest więcej niż 6. Użyjemy wyrażenia warunkowego ‚if’, którego postać jest następująca:

if <warunek>: zdarzenie

jako warunek, możemy podawać wyrażenia które w zależności od sytuacji będą prawdziwe lub fałszywe. Jak np. Możemy sprawdzić czy kotów jest więcej, mniej, a może dokładnie tyle ile zadana liczba.

Zdarzenie natomiast jest czymś co chcemy aby nastąpiło w momencie kiedy warunek jest prawdziwy. Zapisujemy je w tej samej linijce, lub poniżej, jednak stosują tabulator (nie spacje). Przyjrzyjmy się kilku przykładom:

Zwróćmy uwagę na:

  1. Każdy warunek zaczyna się od ‚if’
  2. Każdy warunek kończy się ‚:’
  3. Zdarzenie może być w tej samej linijce, lub linijce poniżej
  4. zmienne typu ‚liczba’, możemy porównywać, między innymi, przy użyciu > (większy od), < (mniejszy od), == (równy) czy też != (różny)

else

Powiedzmy ze chcemy wykonać konkretną operację1, jeżeli kotów jest więcej niż 7. W przeciwnym przypadku chcemy wykonać operację2. Możemy do tego celu użyć operatora else. Spójrzmy na przykład użycia:

elif, czyli else if

Python daje nam możliwość „zagnieździć” warunki if. Spójrzmy na poniższy przykład:

  1. Sprawdzamy czy kotów jest więcej niż 7
  2. Jeżeli nie, to sprawdzamy czy jest ich mniej niż 7
  3. A jeżeli ten warunek również się nie zgadza, to dopiero piszemy że jest ich 7

To samo mogli byśmy osiągnąć, używając trzech niezależnych if.

Sposób zapisu zależy od nas. Często ten sam efekt możemy osiągnąć na kilka sposobów.

Warunki złożone

Nasze warunki nie muszą być tak proste jak te podane we wcześniejszych przykładach. Możemy stosować przykładowo operatory ‚and’ lub ‚or’.

W przypadku operatora ‚and’, obydwa warunki muszą zostać spełnione. W przypadku operatora ‚or’, musi zostać spełniony jeden z warunków. Możemy również tworzyć bardziej złożone, jak np:

Warunki z tekstem lub listą

Nie tylko liczby mogą być używane w warunkach. Możemy umieszczać tam wszystko co zwraca wartość logiczną ‚true’ lub ‚false’. Jak na przykład możemy sprawdzać czy dany element występuje w liście, czy znak występuje w tekście, czy długość listy jest większa niż itd.

Podsumowując. Wyrażenia warunkowe w Python, nie są trudne, ale tak jak wszystko inne, wymagają trochę wprawy. Często, ten sam efekt możemy osiągnąć na kilka różnych sposobów.

W następnej lekcji, przyjrzymy się kolejnej ważnej koncepcji w programowaniu, mianowicie pętlom. Zanim jednak to zrobimy, gorąco zachęcam do samodzielnego rozwiązania ćwiczeń poniżej.

Ćwiczenia if / else w Python

Ćwiczenie 1. Należy zdefiniować dwie zmienne liczbowe – ‚a’ oraz ‚b’, a następnie napisać warunek, który sprawdza czy liczby są sobie równe. Jeżeli nie, to drukuje informację, która jest większa.

Rozwiązanie 1:

a = 4
b = 5

if a == b:
    print("liczby sa sobie równe")
elif a > b:
    print("a jest większa")
else:
    print("b jest większa")

Ćwiczenie 2: Należy zdefiniować dwie zmienne typu tekst, przypisać im wartości, a następnie napisać warunek sprawdzający czy zmienne posiadają taki sam tekst. Bez uwzględnienia wielkości znaków. Czyli:

tekst1 = ‚ABC’ oraz tekst2 = ‚abc’, powinno być prawdziwe

tekst1 = ‚abcd’ oraz tekst2 = ‚abc’, nie powinno być prawdziwe

Rozwiązanie2

tekst1 = 'ABC'
tekst2 = 'abc'

if tekst1.lower() == tekst2.lower():
    print("takie same")

Ćwiczenie 3. Należy zdefiniować listę liczb. Po czym napisać warunek, sprawdzający, czy w liście znajduje się liczba 7. Jeżeli jej nie ma, to należy ją do tej listy dodać.

Rozwiązanie 3.

lista = [1,3,8]

if 7 not in lista:
    lista.append (7)
    
print (lista)

Kurs Python, dla początkujących

  1. Wstęp do kursu
  2. Instalacja Python 3
  3. Hello World
  4. Polecane edytory tekstu
  5. Jupyter Notebook
  6. Typy danych i zmienne
  7. Operacje na zmiennych
  8. Wyrażenia warunkowe <– obecna lekcja
  9. Pętle for oraz while
  10. Funkcje
  11. Podsumowanie oraz dalsze kroki